Diagnoza dzieci i młodzieży

Diagnoza dziecka lub nastolatka zawsze zaczyna się od pytania: co chcemy lepiej zrozumieć? Nie każda trudność wymaga takiego samego badania, dlatego zakres diagnozy dobieram indywidualnie – do wieku, sytuacji i zgłaszanych trudności.

Diagnoza może dotyczyć m.in.:

• funkcjonowania intelektualnego i poznawczego,
• uwagi, koncentracji i pamięci,
• funkcjonowania emocjonalnego i społecznego,
• trudności w nauce i funkcjonowaniu szkolnym,
• funkcjonowania dziecka w relacjach z rówieśnikami i dorosłymi,
• podejrzenia ADHD i innych trudności neurorozwojowych,
• trudności związanych z lękiem, obniżonym nastrojem, samooceną czy regulacją emocji,
• oceny rozwoju i sposobu funkcjonowania dziecka w różnych obszarach.

Diagnoza pedagogiczna i gotowość szkolna

W ramach diagnozy pedagogicznej oceniam m.in. umiejętności potrzebne do sprawnego funkcjonowania w środowisku szkolnym. Diagnoza może być pomocna przy trudnościach w nauce, czytaniu i pisaniu, a także w sytuacji, gdy chcemy lepiej określić mocne strony i obszary wymagające wsparcia.

Przeprowadzam również ocenę gotowości szkolnej, która pozwala sprawdzić, jak dziecko radzi sobie z wymaganiami związanymi z rozpoczęciem nauki w szkole i w jakich obszarach może potrzebować dodatkowego wsparcia.

Integracja sensoryczna

W przypadku dzieci, u których pojawiają się trudności związane z przetwarzaniem bodźców, mogę również wykorzystać ocenę procesów integracji sensorycznej. Jest ona szczególnie pomocna, gdy dziecko nadmiernie lub zbyt słabo reaguje na bodźce, ma trudności z koordynacją, planowaniem ruchu, koncentracją lub funkcjonowaniem w codziennych sytuacjach.

Informacje z diagnozy psychologicznej, pedagogicznej i oceny procesów integracji sensorycznej mogą się wzajemnie uzupełniać, pozwalając lepiej zrozumieć sposób funkcjonowania dziecka i jego potrzeby.

Jak wygląda diagnoza?

W przypadku dziecka lub nastolatka proces diagnostyczny może obejmować rozmowę z rodzicem, wywiad, obserwację oraz indywidualne spotkania z dzieckiem. Jeśli jest to potrzebne, uwzględniam również informacje z przedszkola lub szkoły oraz dostępną dokumentację.

Do badania wykorzystuję standaryzowane narzędzia psychologiczne i pedagogiczne, dobierane odpowiednio do wieku i celu diagnozy. Nie każde dziecko wykonuje ten sam zestaw testów – wybieram te metody, które pozwalają najlepiej odpowiedzieć na konkretne pytania.

Po zakończeniu diagnozy omawiam z rodzicem wyniki i wnioski. W razie potrzeby przygotowuję również zalecenia dotyczące dalszego wsparcia dziecka w domu i w szkole.

Zależy mi na tym, żeby diagnoza nie była dla dziecka kolejnym „testem do zaliczenia”. Chcę przede wszystkim stworzyć warunki, w których można spokojnie zobaczyć, jak dziecko funkcjonuje, co jest dla niego trudne i czego potrzebuje.

Diagnoza osób dorosłych

Diagnoza psychologiczna osoby dorosłej może pomóc lepiej zrozumieć trudności, które pojawiają się w codziennym życiu, pracy, relacjach czy organizacji własnego funkcjonowania.

Zakres diagnozy zawsze dobieram indywidualnie – w zależności od tego, z jakim pytaniem przychodzisz i czego chcemy się dowiedzieć.

Diagnoza może obejmować m.in.:

• ocenę funkcjonowania intelektualnego i poznawczego,
• ocenę uwagi, koncentracji i pamięci,
• diagnozę w kierunku ADHD,
• ocenę funkcjonowania emocjonalnego i psychospołecznego,
• ocenę funkcjonowania osobowości,
• pogłębioną diagnostykę zaburzeń osobowości,
• diagnozę w kierunku wybranych trudności i zaburzeń psychicznych,
• ocenę trudności związanych z organizacją, planowaniem, regulacją emocji i codziennym funkcjonowaniem.

Szczególne miejsce w mojej pracy zajmuje również diagnoza osób, które dopiero w dorosłości zaczynają zastanawiać się nad ADHD, neuroróżnorodnością lub swoim sposobem funkcjonowania. Czasem dopiero spojrzenie na wcześniejsze doświadczenia i obecne trudności pozwala zrozumieć, dlaczego pewne rzeczy przez lata były bardziej wymagające.

Jak wygląda diagnoza?

Pierwsze spotkanie służy przede wszystkim rozmowie i określeniu, z jakim pytaniem przychodzisz. Zbieram informacje dotyczące obecnego funkcjonowania oraz, jeśli jest to istotne dla celu diagnozy, również wcześniejszych doświadczeń i funkcjonowania w dzieciństwie.

Następnie dobieram odpowiednie metody i narzędzia diagnostyczne. W zależności od celu diagnoza może obejmować wywiad, rozmowę, obserwację oraz badanie psychologiczne.

Korzystam ze standaryzowanych narzędzi diagnostycznych, dobierając je indywidualnie do osoby i celu badania. Ich konkretne przykłady opisuję w zakładce „Narzędzia diagnostyczne”.

Po zakończeniu procesu omawiam wyniki, przedstawiam wnioski oraz – jeśli jest taka potrzeba – zalecenia dotyczące dalszego postępowania lub możliwych form wsparcia.

Diagnoza nie musi być poszukiwaniem „etykiety”. Czasem najważniejszą odpowiedzią jest lepsze zrozumienie siebie, swoich trudności i sposobu funkcjonowania.